Friese merklap 1786



Herken je de reclame uit bovenstaand filmpje? Heb je de merklap gezien die aan de muur hangt? Nee, neem dan de tijd om het filmpje nogmaals te bekijken.

Enkele weken geleden ontving ik een mail van Elza met daarin de vraag of ik de merklap herkende uit de reclame van Douwe Egberts met Doutzen Kroes. Onmogelijk om via de commercial iets zinnigs over de merklap te zeggen. Maar… de merklap hield vele borduursters bezig. De vraag kwam terecht op het borduren.pagina prikbord. Cathrina ging zich intensief verdiepen in de vraag en heeft het een en ander kunnen achterhalen.

Cathrina: ‘Toen de commercial gemaakt werd, moest de kamer helemaal leeggehaald worden, meubels weg en alles van de wanden… De eigenaresse van het huis vroeg aan de productieleidster waarom de muren zo kaal waren, want bij oma’s is het nooit zo kaal. Kleedje op tafel en zo. De productieleidster vroeg aan de bewoonster van het huis: “Wat moet ik dan doen?” Wel, zegt de eigenaresse van de woning: de merklap maar weer terug!’


En dit is de merklap uit de commercial. Het gaat dus om een Friese merklap waar twee verschillende data op geborduurd zijn: 1786 en 1993. De initialen TM zouden van de borduurster uit 1786 kunnen zijn, GDH staat voor Geertje Dijkstra-Hoff die deze merklap in 1993 borduurde en inmiddels is overleden. Geertje is een oudtante van de eigenaresse van het huis waar de commercial is opgenomen. Zij borduurde deze Friese merklap drie keer, waarvan de laatste merklap dateert uit 1993. Volgens familieleden van Geertje moet het patroon uit een oude Ariadne komen. Dames die in het bezit zijn van oude jaargangen van Ariadne zijn gaan zoeken, maar tot nu toe is er niets uitgekomen.

We zijn een paar weken verder en Elza komt tot de ontdekking dat een mevrouw uit haar straat dezelfde merklap in huis heeft hangen.


Deze mevrouw kocht de Friese merklap in een antiekwinkeltje. Helaas is het niet de originele merklap uit 1786, het is een nieuwe. De vraag is of de merklap uit 1786 werkelijk bestaat? In welk blad heeft het patroon gestaan? Is het patroon door iemand zelf samengesteld en vervolgens uitgegeven?

Opvallend aan deze Friese merklap en niet gebruikelijk, vind ik het aantal keren dat het jaartal geborduurd is. De samenstelling van de lap is verder wel Fries. Kenmerkend zijn de hoeveelheden alfabetten en de diverse levensbomen.

Agenda exposities

Textielcafé Assen op 12 maart 2011 van 13.00 tot 16.30 uur. Locatie: Theatercafé van I.C.O. Zuidhaege 2, Assen-centrum. Toegangsprijs: leden Weefnetwerk € 5 niet leden € 7,50. Thema: Bauhaus en Weven, Vrouwen en Bauhaus.

Of je nu spint, breit, vilt, verft, quilt, vlecht, borduurt of weeft, je bent van harte welkom, want met dit textielcafé willen wij ongedwongen en in gezellige sfeer uitwisseling, interactie op gang brengen. Of je nu amateur bent of professional, ontwerpt of niet, is niet belangrijk: het is de bedoeling elkaar te inspireren en elkaars textiele en creatieve blik te verruimen en te verrijken.


Monika Stadler geeft een lezing en presentatie in twee delen. Zij start met een korte inleiding over het Bauhaus als kunststroming in het algemeen. Daarna zal zij ingaan op (de betekenis van) de Bauhaus-Weverij. In het tweede deel van haar lezing vertelt zij ook over de positie van vrouwen aan het Bauhaus, onder meer die van Gunta Stöltzl, haar moeder.

Monika Stadler exposeert van 13 maart tot 8 mei 2011 in Galerie Lemferdinge.
——————————


Zondagmiddag 13 maart 2011 is het Textile Research Centre het decor van het Afghaans Nieuwjaarsfeest (Nauroz), dat georganiseerd wordt door Stichting Afghaans Huis. Het TRC is die middag geopend van 14.00 tot 18.00 uur. Iedereen is welkom en de toegang is gratis. Het feest is wellicht ook een mooie gelegenheid om de prachtige tentoonstelling Mooi Gekleed Afghanistan te bezichtigen, voordat die eind maart wordt verwijderd en vervangen door een andere tentoonstelling.
——————————

Nijntje in de mode is te zien vanaf 1 april 2011 in het Dick Bruna Huis in Utrecht.

Het Dick Bruna Huis in Utrecht is jarig. Al vijf jaar lang is daar een overzicht te zien van het grote oeuvre van de Utrechtse tekenaar en auteur Dick Bruna (1927). Het Centraal Museum, waartoe het huis behoort, heeft daarom nationale en internationale modeontwerpers gevraagd een feestjurk te ontwerpen voor Nijntje, een van de vaste bewoonsters.

Ontwerpers, onder wie Saskia van Drimmelen, Claes Iversen en Jan Taminiau werken aan een ontwerp voor een aardewerken Nijntje van 40 centimeter hoog, waarbij ze zich laten inspireren door het werk van Nijntjes geestelijke vader Dick Bruna. Bruna zelf heeft op papier een nieuwe feestjurk ontworpen, evenals Piet Paris.

De illustraties en de modeontwerpen worden vanaf 1 april 2011 getoond in de nieuwe presentatie Nijntje in de mode, samen met ruim honderd modegerelateerde werken uit het Dick Bruna’s oeuvre. Als ze straks haar nieuwe jurkjes draagt, ziet Nijntje er – in het Chinese Jaar van het Konijn – nog mooier uit.
——————————


Dit seizoen haalt Borg Verhildersum het beste uit de kast voor de bijzondere textieltentoonstelling Mode en het Groninger platteland. Getoond wordt de relatie tussen de Parijse mode en de Groninger mode en dracht van het einde van de 18e eeuw tot het begin van de 20e eeuw. In totaal zullen er maar liefst 30 complete kostuums en ook losse kledingstukken, accessoires – zoals kant, sieraden en oorijzers – diverse prenten en schilderijen te zien zijn. Van 1 april tot en met 11 september 2011 Koetshuis Verhildersum, Wierde 40 in Leens, open van dinsdag tot en met zondag van 10.30 tot 17.00 uur.

Verhildersum laat je een nieuwe kijk op de ontwikkeling van mode en dracht in de 19e eeuw zien. Modieuze japonnen en kleurrijke jakken; de Groningse (plattelands-)elite nam de Parijse mode op geheel eigen wijze over, wat leidde tot mode met een Groninger twist. In de 18e eeuw volgde slechts de elite de grote modetrends die uit Frankrijk overkwamen. Door meer welvaart werd de mode en haar weelderige stoffen toegankelijk voor steeds meer mensen. Eerst werden vooral de stoffen en sieraden kostbaarder en luxueuzer, later nam men ook de soepele lijnen van de Franse japonnen in de Empire-periode over.

Dankzij de machinaal geweven katoen aan het begin van de 19e eeuw, die veel lichter was dan wat men gewend was, konden bijvoorbeeld de hoge taillelijnen van modieuze japonnen makkelijker vertaald worden naar jak en rok. Hoewel de mode zeker invloed had, werden trends vaak pas verlaat of slechts deels overgenomen. Door de toename van handel en vervoer in de tweede helft van de 19e eeuw raakten de modetrends in een stroomversnelling. Onder de oudere generaties en op het platteland bleef men langer trouw aan de traditionele jak-/rokcombinatie.

De textieldagen vinden dit jaar plaats op 4 en 5 juni 2011 (Hemelvaartsweekend) en staan ook in het teken van mode met als thema ’Nuttig en Fraai’ over textiel, mode en design.
——————————

Daar komt de bruid is te zien tot 30 april 2011 in Museum Het Reghthuys te Giessenburg. Elke woensdag en zaterdag geopend van 13.30 tot 17.00 uur. Groepen dagelijks op afspraak.

In de expositieruimte, maar ook door het gehele museum, staan trouwjurken opgesteld; zo’n veertigtal jurken komend uit een periode van meer dan 150 jaar. Deze trouwjurken zijn voor een belangrijk deel afkomstig van particulieren uit de Alblasserwaard. Maar ook uit andere delen van Nederland, zoals bijvoorbeeld de Achterhoek, zijn jurken aangeboden.

Naast de traditionele witte trouwjurken zijn er ook zwarte en gekleurde trouwjurken te bewonderen. Ook zijn diverse vitrines gevuld met accessoires van de bruid, zoals tasjes en sieraden. Daarnaast is een vitrine gevuld met bruidstaartpoppetjes van verzamelaarster mevrouw J. Gunneweg uit Den Bommel.
——————————

In de Oranjerie in Zeijen is jaarlijks de expositie en verkoop van Kunst op schaal. Dit zijn versierde eieren in de breedste zin van het woord. Er wordt van alles omheen georganiseerd en zeker de moeite waard om te bekijken. Met workshops, paaswandelingen, bloemschikdemonstraties en dergelijke. Deze tentoonstelling en verkoop is van 27 maart tot en met 23 april 2011.


Na deze tentoonstelling is de winkel een paar dagen gesloten en wordt deze gereed gemaakt voor de volgende expositie. Dit is een tentoonstelling van tekenwerk van Gerda de Jong-Bos. Daarbij organiseert Kantkring Potkant een tentoonstelling van 17 mei tot en met 4 juni 2011. In de uitnodiging staat te lezen:
Potkant is een kantmotief met planten en bloemen in een vaas, typerend voor de Drentse klederdracht. Ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan organiseert de kring een tentoonstelling van 17 mei tot en met 4 juni 2011 in de Oranjerie in Zeijen. Speciaal voor deze tentoonstelling zijn de leden afgelopen seizoen druk aan het klossen geweest. Naast deze werken, met het thema Flora en Fauna, zijn sieraden, oude kanten en bijzondere kantkunst van eigen leden te bewonderen. Het gebruik van moderne materialen wordt niet geschuwd, met klassieke technieken wordt moderne kunst gemaakt.
——————————

Brei- en haakdag op vrijdag 1 april van 10.00 tot 17.00 uur en zaterdag 2 april van 10.00 tot 17.00 uur in het NBC in Nieuwegein.


Wat kun je verwachten? Je vindt er uiteraard van alles op het gebied van haken en breien. Er zijn maar liefst 80 stands/winkels, gevarieerde workshops, tentoonstellingen en een patronendokter. Of je nu wilt leren haken en breien, of al een ware kunstenaar bent, je zult je hart op kunnen halen. Er is ook een mogelijkheid om deel te nemen aan een workshop.
——————————

Voor wie die hem in Museum Leids Wevershuis gemist heeft: de lezing Kleren maken van de vrouw een man – althans in 1600 gaat in herhaling. Plaats: Galerie ISM Art & Design Display, Naarderstraat 35, Hilversum. Tijd: zondag 20 maart om 14.00 uur. Toegang: € 5. Organisatie: Stichting Magdalena.


De lezing Kleren maken van de vrouw een man – althans in 1600 behandelt het curieuze verschijnsel van de ‘vrouw in mannenkleren’, dat in de loop van de 16e eeuw in de Nederlanden opkomt en in de loop van de 19e eeuw weer uitsterft. Hij wordt gegeven vanuit het oogpunt van Geeske Kruseman als historisch kleermaker en bestaat uit een inleiding over het verschijnsel ‘vrouw in mannenkleren’ rond 1600, gevolgd door een demonstratie van de metamorfose: vrouwenkleren uit, mannenkleren aan (de striptease stopt bij het hemd). Ondertussen worden alle kledingstukken van vrouw en man besproken: materiaal, kleur, snit, constructie, betekenis… Tot slot volgt een korte analyse van het totaalbeeld van de kleding van de vrouw en de man, die hopelijk inzichtelijk maakt hoe deze vrouwen het voor elkaar kregen om, soms jarenlang, als man door de wereld te gaan.
——————————

Art in Action in Oxfordshire van 21 juli tot en met 24 juli 2011. Art in Action is een van de langst lopende kunst- en ambachtfestivals van het Verenigd Koninkrijk. Honderden kunstenaars komen bij elkaar om hun creativiteit en inspiratie te delen.
——————————

Insteken, omslaan en af laten glijden is te zien tot en met 26 maart 2011 in ’t Huis van Anna, Jozef Israëlskade 95 hs in Amsterdam. Openingstijden: dinsdag van 12.30 tot 17.00 uur en
woensdag tot en met zaterdag van 10 tot 17.00 uur.

Loret Karman presenteert haar eerste solo-expositie in ’t Huis van Anna. Een mooie en gevarieerde expositie waarin zij haar brei- en schilderkunst laat zien. Haar werk is divers; van uitgebreid textielonderzoek tot werk dat letterlijk dicht op haar huid zit. Haar thema´s zijn loslaten, kracht, breekbaarheid, afscheid en doorzichtigheid. Het gebruik van textiele technieken is belangrijk voor haar vanwege ambachtelijke tradities.
——————————

In zeven provincies wordt dit jaar een handwerktentoonstelling georganiseerd door Vrouwen van Nu. In de provincie Groningen op 13 en 14 april in Zalencentrum Brandpunt in Sappemeer. In de provincie Friesland op 29, 30 en 31 maart in De Wier in Ureterp. In de provincie Drenthe op 16, 17 en 18 maart in De Molenhoeve in Hoogeveen. In de provincie Overijssel op 13, 14 en 15 april in Hervormd Centrum in Nijverdal. In de provincie Gelderland op 14 en 15 april in Dorpscentrum Vorden in Vorden. In de provincie Utrecht op 7 april in Geref. Centrum De Gaarde in Bunnik. In de provincie Noord-Holland op 16, 17 en 18 april in De Blinkerd in Schoorl.

Pronkjournaal XXVII

Elma: ‘Tijdens de tentoonstelling “Aan de rol” in Museum de Timmerwerf in De Lier maakte ik een foto van een mooie geborduurde rand uit een oude souvenir de ma jeunesse. Deze rol is in het bezit van Trijnie van Spanning uit Den Haag. Met haar toestemming mocht ik deze rand op patroon zetten en plaatsen in het pronkjournaal. Behalve het verzamelen van oud textiel besteedt Trijnie ook erg veel tijd aan het achterhalen van alle gegevens over de maakster. Ze kan er het volgende over vertellen, de gegevens komen uit het in eigen beheer uitgegeven familieboek van de erven Brouwers.


SOUVENIR UIT 1903
Jenny Maria Brouwers werd op 13 april 1890 geboren in Venlo en overleed op 31 maart 1983 in Maastricht. Jenny volgde de lagere school in Venlo. Daarna ging ze naar de school van de Ursulinen van Jeruzalem in Venray. Trijnie kocht de souvenir van een kleindochter van Jenny, geboren op 8 augustus 1952. Met dank aan Trijnie voor deze gegevens.

In 1903 was de souvenir de ma jeunesse van Jenny klaar. Dat wil zeggen: bijna. Ruim 100 jaar later heeft Trijnie het laatste stukje afgewerkt. Toen bleek dat de voeringstof te kort was. Misschien was dat ook de reden dat de souvenir zo lang onafgemaakt bleef liggen. Voor de afsluiting maakte ik gebruik van de aanwezige kant. De voering ontbreekt.


Deze kruissteekrand kan dienen als tussenstuk of als afwerking in een vierkant. Langs de kruissteekrand wordt een stiksteekje gemaakt. Let goed op of de lijn eronder of erboven doorloopt.


De vulling van de vierkanten wordt met een maassteek gemaakt en in het midden met holbein- of stiksteekjes. Laat hier ook je eigen fantasie werken en veel plezier met het borduren.


Een gedeelte van mijn pronkrolsters is met dit patroon begonnen, naar de uitwerking van dit patroon ben ik erg benieuwd.’

Boèrebroèlof 2011

De organisatie van de Boèrebroèlof 2011 was in handen van De Zorggroep. Gistermiddag werd boer Joep en boerin Josefien in de onecht verbonden op het stadhuis.


Broèdegom: Joep van Joep van Piet Houben van de Koekoek en An Thijssen van ‘aan Vincken’ van de Greunstraot en Nel van Sraar Ewalts, d’n dieke van ’t slaot, en Dien de Bitter oèt ’t Veldes land.

Broèd: Josefien van Sjeng, van Sjaek en Trui van de Roeije van Titulaer van de Waterleidingsingel en van Diny van Sefke van Anna Jansen van ’t smidje van Sint Anna oét Venraoj.

Zo, nu heb je kennisgemaakt met het bruidspaar. Beiden zien er stralend uit. Maanden hebben ze toegeleefd naar deze bijzondere dag. Het is een bruiloft uit het verleden, waarin de boer de heer speelt, maar als boer herkenbaar blijft. Hij heeft zijn beste pak aangetrokken en de rode wangetjes verwijzen naar de vele uren die hij op het land doorbracht.


Het Boèrebroèlofsgezelschap bestaat op de eerste plaats uit Broèd en Broèdegom, verder hebben we nog Mooder Broèd – Vader Broèdegom – Mooder Broèdegom en Vader Broèdegom, Getuuge Broèd – Getuuge Broèdegom, Broèdsmaedjes, Zuskes van de Broèd, Woute, Bode, Börgemeister, Sirremoniemeister , Opperstalmeister, Sókkertante en Sókkerome, en bij De Zorggroep mogen de Wiékzusters niet ontbreken. De wijkzusters gaan met hun snelle vervoermiddel de solex op pad. De linker zuster rookt nog snel een sigaretje voordat ze vertrekt.



De vrouwen van het Boèrebroèlofsgezelschap zien er op hun paasbest uit. De mooiste zondagse kleding is uit de kast gehaald en niet te vergeten de toer (de muts) waarmee ze willen pronken. Het woord toer zou kunnen verwijzen naar het gebruik om dit hoofddeksel te dragen als men op stap, op toer, ging. Maar volgens toer- en pofferkenner Harry Linskens uit Venray komt toer van het Franse Touronette dat zoiets betekent als vrouwelijke opschik, dit is in haar oorspronkelijke vorm een vlecht met linten en kunstbloemen.



Van ongeveer 1870 tot het einde van de Tweede Wereldoorlog in 1945, werd door veel vrouwen in Noord-Limburg de toer gedragen. De basis van de toer vinden we terug in de kornet, een eenvoudig kapje van witte batist die gedragen werd rond 1690. In Noord-Brabant en Limburg groeide het eenvoudige kapje uit tot een ‘bolvormige zak’. Rond 1850 werd de mutsenbodem van de bolvormige zak steeds kleiner, maar de nekstrook langer. Op de geplooide knipkant aan de voorzijde werden enkele linten met strikken gedrapeerd. Omstreeks 1870 werden, behalve de linten ook kunstbloemetjes aangebracht. De toer is dus eigenlijk een valse vlecht, bestaande uit lint en kunstbloemen op de geplooide knipkant gedragen. Vanaf 1870 vormden de muts en de valse vlecht die op de kniprand wordt gedragen een eenheid. De muts werd gemaakt van witte kant, soms van echte kloskant, maar meestal van gestopte tule. Een elastiek die over de ‘bolvormige zak’ werd getrokken hield de toer op zijn plaats. De toer begon klein en eenvoudig. Toen de welvaart steeg werd de toer steeds groter en uitbundiger, de stroken breder en langer. De pronkzucht speelde hierbij een belangrijke rol.



Toeschouwers voor de Boèrebroèlofsoptocht mogen niet ontbreken, daarbij helemaal in stijl gekleed. En met het lentezonnetje erbij, kon de dag niet meer stuk.


Internationale Vrouwendag 2011

Vandaag was het de laatste dag van het carnaval die in het teken stond van de boérebroélof. Een zonnige dag in alle opzichten, een verslagje met foto’s volgt want nu eerst naar de Internationale Vrouwendag. De geschiedenis van deze dag kun je lezen in deze log. Vanaf 1922 is de datum voor de Internationale Vrouwendag vastgesteld op 8 maart. De Verenigde Naties erkende de dag als officiële feestdag in 1978.

In het kader van de Internationale Vrouwendag werden er vandaag op diverse plaatsen activiteiten georganiseerd. Vanavond vond in Grand Café Dordts Genoegen te Dordrecht de presentatie plaats van het boek Hiermee begon het van Beatrice de Wit en tevens werd de patchwork- en quilttentoonstelling In eigen handen geopend.


Beatrice de Wit is een Zwitserse en houdt van verre reizen, vreemde talen, andere culturen en handwerken. Patchwork en quilten is haar passie. Voor de serie quilts die Beatrice maakte, koos ze het thema borstkanker. Een aantal jaren geleden constateerde men bij haar een kwaadaardige aandoening aan haar borst. Er volgde een zware en moeilijke periode, waarna een lange en loodzware weg volgde naar herstel. Langzaam groeide het idee deze tijd en vooral haar gevoelens te verwerken in de vorm van textielkunst en het schrijven van het boek Hiermee begon het. In 18 quilts heeft Beatrice haar gevoelens verwerkt en een boek erover geschreven.

De tentoonstelling loopt van 8 tot en met 25 maart 2011, en je bent dagelijks welkom in Grand Café Dordts Genoegen te Dordrecht van 10.00 tot 17.00 uur. Alleen op zondag van 12.00 tot 16.00 uur.

Foto: Ivar van Bekkum

Live vanuit Maarn

Het is vroeg op de zaterdagmiddag in De Twee Marken te Maarn, waar net de algemene ledenvergadering is afgelopen van de Nederlandse Vereniging voor Kostuum, Kant, Mode en Streekdracht. Bij de standhouders is volop drukte, de gasten gaan hun tafels in orde maken. Mijn tafel bestaat voor een groot gedeelte uit Chinese lotusschoentjes. Uit ervaring weet ik dat er veel belangstelling is voor deze minuscule schoentjes. Je krijgt niet elke dag de kans om originele, gedragen lotusschoentjes te zien en het verhaal achter het schoonheidsideaal van deze kleine voetjes is zeer interessant, maar voor ons onbegrijpelijk. Al eerder zijn de lotusschoentjes aan bod gekomen op mijn blog. Kijk hier eens: Boek uit China, Post uit China, Swastika, Bound feet ladies, Lotusschoentjes, Schoenen vol verleiding…, Lotusschoentjes in de krant, Lotusschoentjes: Een pijnlijk schoonheidsideaal, Lezing voor vriendinnenclub Marans, Arme voeten, Lezing lotusschoentjes en Chinese voetjes.


In 2001 is de Nederlandse Vereniging voor Kostuum, Kant, Mode en Streekdracht ontstaan uit een fusie van de Nederlandse Kostuumvereniging voor Mode en Streekdracht (1980-2000) en de Eerste Nederlandse Vereniging van Kantliefhebbers ‘Het Kantsalet’ (1925-2000). In deze unieke vereniging vinden zo’n 1000 leden elkaar vanuit verschillende passies: grote en kleine verzamelaars, belangstellenden en mensen die zich op vakmatige en professionele basis bezighouden met allerlei facetten van kostuum, kant, mode, streekdracht en de daarbij behorende accessoires. De vereniging maakt zich sterk voor het behoud van het hedendaags cultuurgoed en het Nederlands cultureel erfgoed op deze gebieden. Ze creëert de mogelijkheid voor leden om contacten te leggen, informatie in te winnen en kennis uit te wisselen.

Vier maal per jaar wordt er een speciale dag georganiseerd met lezingen en presentaties en er worden excursies georganiseerd. Het Bulletin verschijnt vier keer per jaar en elk jaar verschijnt het rijk geïllustreerde jaarboek Kostuum.

Zo, ik ben weer thuis na een gezellige middag in Maarn. Veel bekende mensen gezien en gesproken, maar ook nieuwe gezichten gezien. Er was zelfs nog tijd om enkele foto’s te maken.

Klaasje uit Staphorst is inmiddels een bekende persoon op mijn blog. Ze is in diepe rouw en draagt de schort in doek. De schort dateert van omstreeks van 1900. De dame rechts op de foto toont de dracht van Noordwest Veluwe.


De 19e eeuwse rouwhalsdoek van Klaasje.


Prachtig antiek textiel te koop bij Olga Keller.


Een blik op mijn tafels. Vanmiddag kreeg ik een nieuwe benaming te horen van de lotusschoentjes: Antiwegloopschoen.


Vanmiddag om 14.12 uur liep de verloting af van het boek Hoe overleef ik… (wild) breien van Francine Oomen. In totaal werden er 59 reacties geplaatst, 59 nummers gingen deze keer niet in de hoge hoed, maar in het fraaie tasje dat uit het atelier van Mien B. komt. Aan An Moonen de eer om drie prijswinnaars te trekken.


Reactie nummer 2, 33 en 51 is het geworden. De gelukkigen zijn: Saskia, Lia Smit en Simone. Dames, van harte gefeliciteerd en heel veel plezier met het boek van Francine Oomen. Het adres van Saskia heb ik, maar kunnen Lia en Simone hun adres naar mij mailen via het mailformulier dat linksboven op mijn blog is te vinden? Uitgever Querido zal ervoor zorgen dat het boek naar jullie komt.