Poëzielappen van Breyten Breytenbach

De Zuid-Afrikaanse auteur en beeldend kunstenaar Breyten Breytenbach wordt dit jaar 70 jaar en Hengelo viert dit door een breed scala van zijn werken te tonen op verschillende locaties. De manifestatie Raakruimtes duurt tot 26 juli.

Een keuze uit veertig jaar schilderen, tekenen, etsen en collages komen uit zijn atelier in Parijs. Intieme en kwetsbare tekeningen gemaakt in zijn zeven jaar gevangenschap, een tweeëntwintigtal grote olie en acrylverf schilderijen vooral uit de jaren tachtig, etsen en gemengde technieken op papier uit eind jaren negentig en uit het jaar 2000 een tiental canvas lappen. De poëzielappen hebben een lengte van enkele meters en worden tentoongesteld in een van de hallen van De Creatieve Fabriek. De hal biedt een prachtige gelegenheid om de lappen vrij en hoog te kunnen bevestigen. Deze lappen bestaan uit beeld en tekst. Breytenbach bezweert als het ware met tekst en beeld de doeken. Intuïtief geschreven teksten met penseel, handafdrukken gedoopt in rode verf gecombineerd met eenvoudige tekeningen.

Hier kun je een van zijn schitterende gedichten lezen.

Haft Richelieu

Richelieu, een handwerktechniek die we regelmatig terug zien komen. Zeker in een pronkrol past een mooi Richelieu lapje. Nelly, Jeanny en Marcella hebben al een mooi voorbeeld gemaakt. Hilly en Janny maakten voor het Harten-project een fraai Richelieuhart. Voor Richelieupatronen ben je vaak aangewezen op oude tijdschriften die je misschien nog ergens ver weggestopt hebt in de kast, en niet te vinden zijn, of je hebt ze weggegeven. Sinds enkele dagen is er bij Needles4all het Poolse tijdschrift Haft Richelieu te koop, met uitsluitend Richelieupatronen. De nummers 8 tot en met 37 zijn op voorraad. De pagina’s met de werkstukken staan in het Pools uitgelegd, maar je ontvangt een vertaling in het Engels, en, zodra beschikbaar, in het Nederlands.

Pronkjournaal XI

We hebben al veel mooie pronkjournaals met diverse handwerktechnieken voorbij zien komen. Toch is er een handwerktechniek die door ontzettend veel handwerksters wordt gedaan, maar die we nog niet hebben gezien; het patchwork. Sjoukje maakte een pronkrol met uitsluitend patchwork. Kijk eens hoe prachtig zo’n patchwork-pronkrol kan worden!

Elma: ‘Patchwork-pronkrol van Sjoukje. De lengte van de stof was 10 meter blauw-paarse stof, daar zijn de tunnels vanaf gegaan om tussen twee blokken te naaien. De maat van de blokken is 24 x 24 cm. Deze maat was deelbaar door 3 en 4, makkelijk voor het tekenen van alle blokken. Er zit een stevig stuk plastic achter elk blok, zodat het als een harmonica opgevouwen wordt. Met strikken gesloten en past in een doos. In de doos zit nog zoveel ruimte dat Sjoukje in september aan een nieuwe rol begint in andere kleuren. Deze rol is helemaal in paarse tinten met af en toe een klein bloemetje. Er zijn blokken met de hand en machinaal gemaakt. Er zullen nog meer detailfoto’s gemaakt worden, zodat jullie deze rol nog beter kunnen bekijken. Er zijn nog drie rollen in patchwork in bewerking, met weer heel andere kleuren.’

Elma: ‘Dit is de kast waar de lapjes van Sjoukje liggen. Voor de kenners onder ons, het zijn stoffen uit de collectie Fossil Fern, Marble en Krystal.’

Vrijgesproken

Charlotte Marres fotografeert al lang gemeenschappen, groepen mensen dus. Op die manier raakte zij ook geïnteresseerd in de gevangenissen. Zij dacht, laat ik eens gaan kijken wat ik daar allemaal tegenkom. Gelijk bij haar eerste bezoek vielen de teksten op de muren op. Ze had brute, grove en harde teksten verwacht, maar werd vooral geraakt door de zachtheid van veel teksten. Bijvoorbeeld: ‘Wees niet getreurt wat gebeurt is is gebeurt’ of deze persoonlijke tekst ‘Sas zodra ik buitenben wat even zal duren kom ik naar gein houw vol doe ik ook en doe het Rustig aan.’ En toen dacht Charlotte: ‘Jeetje, als je zo lang in je eentje in een cel zit, hoe kom je er toe om dit aan Sas te richten en op te schrijven. Wat gaat er dan in je om.’

De foto’s van de muren zijn overal en nergens genomen. Op plekken waar men niet zo lang verbleef, vond Charlotte heel veel teksten. Waarschijnlijk geschreven op emotionele momenten.

Charlotte kwam op het idee om de teksten zelf te gaan borduren op servetten. Dan breek je het ijs tijdens een etentje als je onverwachte teksten op het servet ziet als die op je schoot ligt. De gevangenis wilde deze servetten tentoonstellen. Charlotte zag het niet zitten om haar eigen borduursels te laten zien. Het leek haar beter om de gevangenen zelf de tekst, die ze eens op een muur hadden geschreven, te laten borduren. Twee maanden lang ging Charlotte elke zaterdagmiddag naar de vrouwengevangenis in Nieuwersluis. Ook van de borduurwerken werden foto’s gemaakt en ze zijn tot en met 31 december 2009 te zien in het Gevangenismuseum in Veenhuizen.

De favoriete uitdrukking van Charlotte is die van een meisje uit Suriname: ‘ik heb alleen twee vrienden God en mijn Moeder.’

Dit borduurwerk is gemaakt door een 65-jarige Surinaamse vrouw die na veelvuldige detentie had besloten een nieuw leven te beginnen.

Bron: Cappuccino en NRC Handelsblad

Vaderdag 2009

Vandaag zijn de vaders door hun kinderen in het zonnetje gezet en verwend met een kleinigheidje. De leukste cadeautjes zijn altijd de eigengemaakte creaties van de kinderen. Met liefde en zorg is er aan gewerkt. Emma was creatief met de textielstift en zorgde voor een kleurrijke abstracte tekening op een zakdoekje. Als vader zijnde smelt je toch helemaal als je van je kleine snotneus een eigen bewerkte zakdoek krijgt voor je snotneus!

De meeste oudere kinderen gaan niet meer met papier, stiften, schaar en plak te werk. Nee, ze gaan op pad en proberen een toepasselijk cadeautje te vinden. Zo ook in huize Smith. Nu is manlief hevig besmet met een virus. Niet het griepvirus, maar het schaakvirus, en zo werd hij verblijd met het boek Waarom het leven op schaken lijkt van Garry Kasparov. Deze tekst borduurde ik op mijn hartenlap.

Opening Hermitage Amsterdam

Heb jij gisteravond op tv ook zo genoten van de opening van de Hermitage in Amsterdam? Ik was zeer onder de indruk van het pianospel van Lucas en Arthur Jussen. Wat een talenten zijn deze jongens! Het was overigens de tweede keer dat zij optraden voor de koningin.

De afgelopen dagen is er veel gezegd en geschreven over de Hermitage in Amsterdam. Het is bijna een must om een bezoek aan dit nieuwe magnifieke museum te brengen. Bij mij staat het bovenaan op mijn lijstje.

Het is toepasselijk om in mijn log van vandaag aandacht te besteden aan Russisch textiel. Heb ik eigenlijk een voorbeeld in huis? Na diep nadenken kwam ik tot de conclusie dat ik ‘slechts’ over boeken beschik met informatie over Russisch textiel. In deze log en deze log kwam het een en ander al aan bod. Vandaag zocht ik verder in mijn boekenkast en vond het boek Europese Volkskunst. Ik lees: ‘Van groot belang voor de Russische volkskunst is de textiel. In het weven en breien, in het borduren en kantklossen, het bedrukken van linnen of de vervaardiging van tapijten zijn Russen en Oekraïeners ware meesters. Vooral het kunstborduurwerk loopt van de Byzantijns beïnvloedde versiering van linnen en zijden dekens met sacrale beeltenissen via de vervaardiging van geborduurde grafdoeken tot de tooi van gordijnen, tafel- en beddedekens, handdoeken en delen van de mannen- en vrouwenkleding. De klederdracht mag verschillen naar etnische groepen en landstreken, in levensblije kleurigheid geeft de ene plaats de andere niets toe.’

De achtpuntige ster is in vele delen van de wereld een populair motief, zo ook in Rusland. Deze ster kom je op de Nederlandse merklap ook geregeld tegen. Het patroon op de afbeelding is gemaakt met platsteken en rijgsteken.

In Het grote folklore borduurboek vertelt Mary Gostelow: ‘Een van de meest populaire handwerktechnieken in het eigenlijke Rusland, waar ook Wit-Rusland bij behoort, is borduren met kruissteken dat dikwijls met een rode, zijden draad op naturel gekleurd linnen wordt uitgevoerd. Het borduurwerk wordt doorgaans met kunstzijde uitgevoerd. Naast de gewone kruissteek treft men in Russisch borduurwerk ook de Montenegro-kruissteek, de stiksteek, de festonsteek, de platsteek, de splijtsteek en de kettingsteek aan. Populaire patronen die allemaal óf worden herhaald óf als strooimotief dienst doen zijn de achtpuntige ster die vooral in het gebied rondom Moskou voorkomt, ruiten, granaatappelen en andere vruchten, bloemen – dikwijls in potten -, vogels en menselijke figuren. De blouses van de vrouwen zijn vooral op de mouwen geborduurd. Ook werden de Sarafans, wijde rokken die aan een lijfje zonder mouwen waren bevestigd of gewoon aan bretels hingen, van borduurwerk voorzien.’

Een kruissteekmotief van bloemen dat een variant is op het achtpuntig sterpatroon.

De tentoonstelling Aan het Russische hof laat veel kostuums zien. Zal hier veel borduurwerk op terug te vinden zijn? Om hier achter te komen zal ik een uitstapje Amsterdam moeten plannen!

Deze laatste foto is een detail uit een grote foto die gemaakt is door AP. De eerste foto is van Joost van den Broek/Volkskrant. Wil je meer foto’s van de opening zien, kijk dan hier.

Tord Boontje

Tord Boontje, tot voor kort een onbekende naam voor mij. In de museumwinkel van het Bonnefantenmuseum viel het boek Tord Boontje geschreven door Martina Margetts op. Zeer fraai vormgegeven, om de harde kaft is een soort gaas verwerkt waardoor een feeërieke sfeer ontstaat. Open je het boek dan komen de schitterende foto’s van sprookjesachtige interieurs en installaties je tegemoet. Wat het boek ook zo bijzonder maakt zijn de gestanste patronen op elke pagina waar tekst geschreven is. Net als zijn ontwerpen is dit boek een kunstwerk geworden.

Het boek is een document over zijn werk van de afgelopen tien jaar. In het voorwoord schrijft Tord Boontje: ‘Het is een wonderlijke reis, die begon met het vastplakken van dekens aan stoelen gemaakt van stukken hout en het in stukken snijden van wijnflessen. De reis heeft mij nu gebracht naar massaproductie en televisiecommercials. Onderweg heb ik talloze mensen ontmoet die me steunden en die het risico namen om met mij mee te reizen. Ik werk graag in collecties, waarin ik kan experimenteren met nieuwe ideeën, en op zoek kan naar verandering en ontwikkeling, wat een belangrijke drijfveer is achter mijn werk. Ik geloof dat als we ontwerpen zien als een manier om de toekomst van onze wereld te vormen, het net zo stimulerend en opwindend moet zijn als een goede film of een goed boek. Tegelijkertijd moet het niet alleen duidelijk maken wie we zijn, maar ook hoe we het liefst onze wereld zouden zien.’

Ik raad je aan om enkele ontwerpen van Tord Boontje te bekijken op zijn website. Voor Philips ontwierp Boontje een speciale editie voor de Senseo.

Regenjas/zuidwester van Marloes van Geel

Jaarlijks organiseert de HEMA een ontwerpwedstrijd, en met succes. Prachtige nieuwe producten is het resultaat. De HEMA streeft ernaar één of meerdere winnende ontwerpen in productie te nemen. Een schitterende beloning voor de winnaar. In het verleden kregen al twintig ontwerpen een plaats in de winkel. Voor 2007 was dat bijvoorbeeld het geval met het wegwerptaartplateau Tast Toe van Annet Hennink. Het meest bekende ontwerp dat voort is gekomen uit de HEMA ontwerpwedstrijd en tevens het eerste ontwerp dat in productie werd genomen is de fluitketel Le Lapin uit 1989-1990. De opdracht voor dit jaar was: ‘Ontwerp een product door bestaande artikelen, vormen of materialen te hergebruiken of een nieuwe toepassing te geven. Kortom: oud is nieuw.’ Maar liefst ruim 200 inzendingen kwamen er binnen. In de categorie mode was de oogst schaars. Eén ontwerp werd bekroond, de regenjas/zuidwester van HEMA materiaal van Marloes van Geel. ‘Oud HEMA-foldermateriaal dat wordt hergebruikt als “stof” voor een onweerstaanbare regenjas met bijpassend hoedje. “Hergebruik” op een hele directe en originele manier gecommuniceerd. Het is een heel fris en optimistisch ontwerp, met een grappige twist. En je kunt zien dat het met veel liefde en aandacht gemaakt is. Ook belangrijk: het ontwerp biedt tal van mogelijkheden, voor leuke tassen en andere accessoires’, volgens de HEMA.

Nieuw dit jaar is de publieksjury. De twintig beste ontwerpen staan vanaf 17 augustus op de website. Mijn stem gaat naar de blitse regenjas van Marloes van Geel, Academie Beeldende Kunsten Maastricht.

Uitverkoop begint vroeg

Ligt het nu aan mij of is het daadwerkelijk zo dat de uitverkoop steeds vroeger begint. Soms heb ik het idee dat de ene uitverkoop de andere opvolgt. De zomer moet nog beginnen, maar overal zie ik al aanplakbiljetten met Sale. Het Nederlandse woord Uitverkoop doet niet meer mee.

Niet alle ondernemers zijn blij met deze vroege uitverkoop. Sommigen vragen zelfs aan Mitex om de Wet op de Uitverkoop, die in 1987 werd afgeschaft, weer in te voeren. De kleine zelfstandige ondernemers kunnen nauwelijks opboksen tegen de grote warenhuizen. Voor hen zou het fantastisch zijn om maar enkele weken per jaar uitverkoop te hebben.

Maar goed, we zijn inmiddels allemaal een beetje verslaafd aan de uitverkoop. Misschien zijn we wel echte koopjesjagers geworden door de vele uitverkopen die er zijn? Stiekem zijn we toch uit op een koopje!? Zo dacht ik vorige week deze klomp aan de haak te slaan in de uitverkoop. Mooi niet, ik viste achter het net. Ze waren al láng uitverkocht, werd mij verteld. Ik ben dus niet allert genoeg op de start van de uitverkoop. Wel lees ik in dit artikel dat het wetenschappelijk is bewezen dat vrouwen betere beleggers zijn dan mannen. De belangrijkste redenen zijn dat vrouwen meer geduld hebben en een ‘goede neus’ hebben voor koopjes. Ook in het dagelijkse leven zien we dat vrouwen beter zijn in het vinden van koopjes. Vrouwen hebben geduld om te wachten tot de periode van uitverkoop aanbreekt. En kopen dat met kortingen van 30% tot 80% bijvoorbeeld een hele garderobe voor het komende jaar.

Mannen redeneren anders: ‘We kopen gewoon impulsief wat we nodig hebben zonder dat de prijs van belang is.’ Een vergelijkbaar gedrag zien we op de beurs. Vrouwen hebben het geduld om te wachten op een goed moment om met ‘korting’ te kopen. Kijk, dat is toch een mooie opsteker voor de vrouwen, maar eigenlijk wisten we dit toch al…