Nieuwe exposities die eraan komen

We worden verwend met prachtige textieltentoonstellingen. Tot en met 27 oktober 2013 kun je de Rijswijk Textiel Biënnale bezoeken met op 15 september een textielmarkt. Tot en met 27 oktober 2013 kun je van 39 kunstenaars en vormgevers het werk bewonderen in het CODA Museum tijdens de expositie CODA Paper Art 2013. Tot 31 oktober 2013 is in Museum Pakhuis Koophandel de expositie Merklapverhalen te zien, tot en met 3 november 2013 is in het Historisch Museum De Bevelanden de expositie Antieke Noord-Hollandse merklappen te zien en daar komen nu enkele nieuwe exposities bij.

Vorig jaar zomer toonde de veertiende eeuwse kerk aan de Nieuw-Loosdrechtsedijk doopjurken. Dit jaar staat een verdwijnende traditie centraal, die van teksten en spreuken aan de wand. De titel van de unieke expositie luidt Tekens aan de wand. Een verwijzing naar de dreigende letters op de muur in het verhaal van koning Belsassa in bijbelboek Daniël. ‘Maar dit zijn geen onheilstijdingen’, stelde Marry Veldhuizen van de Sijpekerk zaterdag gerust. ‘Het zijn juist teksten die tot steun zijn.’ De organisatoren van de expositie (de kerkrentmeesters, onder wie drijvende kracht Ina van der Vliet, en de Open Kerk-groep) hadden gehoopt een stuk of dertig wandteksten aan de vergetelheid te ontrukken. Het werden er maar liefst 112. ‘Het leuke is, dat het niet alleen een kerkelijk gebeuren is gebleven, het ging in heel Loosdrecht leven, en zelfs daarbuiten.’
De spreuken gaan gepaard met verhalen over de persoonlijke betekenis die de tekst voor de eigenaar heeft. ‘De verhalen zijn heel divers, variërend van genealogie tot bijna een geloofsbelijdenis.’ In veel gevallen gaat het om een bijbeltekst, maar lang niet altijd. Marry Veldhuizen wees op een eenvoudig plankje met de tekst ‘Herinner je gisteren, Droom van morgen, Maar leef vandaag!’. ‘Die heeft helemaal geen bijbelse achtergrond, maar ik vind hem steengoed.’

Tekens aan de Wand! is tot en met 31 augustus 2013 te zien in de Sijpekerk, Nieuw-Loosdrechtsedijk 171, zaterdags van 11.00 tot 16.00 uur. Spreuken en bijbehorende verhalen zijn gebundeld in een boekje, dat voor € 3,50 in de kerk te koop is.

——————————


Expositie: 30 jaar kantklossen – Iedereen Kan’t, een prachtige woordspeling! Deze tentoonstelling vindt plaats in Casino Modern Waterschei-Genk België op 7, 8 en 9 september 2013.
——————————

Van 17 augustus tot en met 6 oktober 2013 exposeren Liesbeth Brouwer en Diana Lepelaar in het Leids Wevershuis. In het werk van beide kunstenaars speelt gelaagdheid een grote rol.


Het werk van Diana Lepelaar is letterlijk ‘gelaagde schoonheid’. Het doet denken aan bodemlagen, die verwijzen naar een geologisch verleden. Het gebruik van pleister, cement, zand, klei en verf versterkt de indruk van ondoordringbare aardkorsten, die hun geheim niet prijs geven en door hun gelaagdheid een bijzondere schoonheid krijgen.


Liesbeth Brouwer stelt in haar werk schoonheid en het perfecte vrouwbeeld ter discussie. Zij werkt met verschillende materialen, waaronder verf, papier en textiel en bouwt daarmee een gelaagd, spannend beeld op. Een onvolledig beeld ook. Want zij verstoort het schoonheidsideaal van jong, mooi en slank door het beeld met stof te manipuleren en zo de imperfecties aan het zicht te onttrekken.

Het werk van beide kunstenaars past goed bij het rudimentaire en imperfecte karakter van het Leids Wevershuis. Voor toelichting op het geëxposeerde werk is Liesbeth Brouwer aanwezig op 29 augustus en 12, 28 en 29 september.
——————————


Op 12 oktober 2013 begint in het Gemeentemuseum Den Haag de expositie Chanel: de legende waar je hier over kunt lezen.
——————————

Het Zeeuws Museum in Middelburg heeft de modezalen een inrichting gegeven. De zalen zijn ingericht volgens drie thema’s: Made in Zeeland, Inspired by Zeeland en Dressed in Zeeland.


De Zeeuwse streekdracht ontwikkelt zich vanaf eind 18e eeuw. Vóór die tijd was er sprake van een algemene kledingstijl en waren kostuums en kledingstukken veel minder streekgebonden. Dan raakt de provincie geïsoleerd en kleine gemeenschappen worden zelfvoorzienend met een eigen manier van kleden. In Made in Zeeland zien we de hoogtepunten van de streekdracht vanaf begin 19e eeuw. De getoonde kleding is geselecteerd aan de hand van een reeks schilderijen uit de collectie van het museum. De afgebeelde personen brengen de stukken tot leven.

Lang niet iedereen in Zeeland droeg streekdracht. Dressed in Zeeland laat zien dat er ook volop – Franse en Engelse – mode in het straatbeeld van de Zeeuwse steden te vinden was. Deze mode was van grote invloed op de streekdracht maar er zijn ook duidelijke verschillen. Zo is mode altijd gemaakt volgens patronen en streekdracht uit de losse hand geknipt en geplooid.

Hoewel streekdracht inmiddels bijna uit het straatbeeld verdwenen is, laten veel hedendaagse modeontwerpers zich inspireren door de technieken en uitstraling van Zeeuwse streekdracht. Inspired by Zeeland geeft deze ontwerpers letterlijk een podium. Komend jaar wordt het podium gegeven aan hedendaagse ontwerpen uit de collectie van het Zeeuws Museum. Vanaf 2014 wordt ieder jaar een andere (mode)ontwerper gevraagd de inrichting voor zijn/haar rekening te nemen.

Vergeet ook niet een kijkje te nemen bij de Wonderkamers die eveneens opnieuw zijn ingericht.

Verpleegstersknopen, schortenknopen en slopenknopen


TiaP stuurde mij bovenstaande foto. Haar moeder gebruikte de knopen voor de schorten met banden die zij droeg in het huishouden. De linkse witte zijn nieuwere en de donkere rechts zijn ouder. Het is inmiddels duidelijk dat het multifunctionele knopen waren en voor verschillende soorten textiel werden gebruikt. In dit logje zie je verschillende verpleegstersknopen afgebeeld.
De losse slopenknopen zijn nog steeds te koop.

Textielpost – Huis Oranje-Nassau

Op 28 januari 2013 maakte koningin Beatrix haar aftreden bekend en op 30 april 2013 werd prins Willem-Alexander ingehuldigd als koning Willem-Alexander. Over de inhuldigingsjurk van Máxima kun je hier lezen en het verhaal over de koningsmantel staat in dit logje. Annemie en Jacques stuurden drie textielkaarten van drie troonswisselingen en nu dus de vierde kaart van de laatste troonswisseling. Een feestelijke gebeurtenis waarbij Willem-Alexander zeker het ontbreken van zijn broer prins Friso als een groot gemis zal hebben ervaren en nu is hij er niet meer. Vanmorgen overleed prins Friso. Hij is overleden aan de gevolgen van de complicaties die zijn opgetreden door de hersenbeschadiging die hij opliep bij het ski-ongeluk op 17 februari 2012, aldus de RVD. Sindsdien lag de 44-jarige prins in coma.


Annemie en Jacques: ‘De nieuwe koning en koningin! We waren in de Nieuwe Kerk, tentoonstelling: Ingehuldigd!.’

Met drie textielkaarten die MaaikeW stuurde gaan we verder terug in de tijd.


MaaikeW: ‘Dit enigszins vergeelde kaartje vond ik in kasteel Bücheburg. We zaten in de gemeente Lippe en ook vlakbij Bielefeld en ik was benieuwd of er een connectie was met prins Bernhard. Je begrijpt dat die connectie er is en om het naar deze tijd te trekken een postzegel van prinses Alexia, Bernhards achterkleinkind, op de kaart. Op de achtergrond heel nonchalant een hermelijnen mantel en wat is dat voor bloem in haar rechterhand? Google werkt niet mee, dus vooralsnog raadsels al is het wel leuk om dit aan te treffen.’

Op de textielkaart staat Marie Barbara Gräfin zu Schaumburg-Lippe, geboren als Gräfin zur Lippe-Biesterfeld, afgebeeld. Hier lezen we dat de gravin een anjer in haar rechterhand houdt. De anjer is het symbool van trouw. Aan de halslijn van de jurk draagt zij een miniatuurportret van haar man, vastgemaakt met een blauw lint. Op de achtergrond zien we een park, vijvers en het Jachtslot Baum in Bückeburg, de favoriete verblijfplaats van de gravin waar ze in 1776 overleed.


MaaikeW: ‘Deze koningin (koningin Luise van Preußen) is een voorouder in vrouwelijke lijn van wijlen koning Boudewijn en koning Albert. Twee van haar kinderen trouwden met van Oranje-Nassaus: dochter Louise met Frederik en zoon Albert met Marianne. Een toepasselijk kaartje op de dag van abdicatie (21-7-2013) van koning Albert en aantreden van koning Filip. Luise (1776-1810) droeg dus een hermelijnen mantel, maar Filip niet. Willem-Alexander wel en dat gaf voor mijn gevoel wel cachet aan het geheel, wat er ook van hermelijn wordt gedacht als onderdeel van kledingstuk.’


MaaikeW: ‘Wist jij dat Emma, via twee lijnen van het huis van Oranje-Nassau afstamde? Zowel haar grootmoeder van vaderszijde als haar grootvader van moederszijde waren Oranje-Nassaus. Dit portret is na de verloving van Emma met koning Willem III geschilderd die in 1878 plaats vond. Persoonlijk vind ik het textiel wat Emma aan heeft op het portret erg mooi geschilderd. Heel anders dan het fotoportret door Willem-Alexander gemaakt van achter- achterkleindochter van Emma, werelds jongste kroonprinses Amalia. Wat Amalia aan heeft is niet zo goed zichtbaar.’

Textielpostverhaal


Wij houden van kaarten en dan met name van textielkaarten. In Nederland is het aanbod aanzienlijk. Daar staan we dan eens extra bij stil als we de verhalen van reizigers horen. Zo ging vorige week een schaakcollega van Peter en Thijmen voor zijn werk naar Chennai in India. Met alle plezier wilde hij een textielkaart sturen. Zo gezegd, zo gedaan… ‘Het ligt toch een stuk moeilijker als ik gedacht had. Op de eerste plaats zijn de plaatsten waar je in Chennai postkaarten kunt krijgen maar van 10.00 tot 14.00 uur open (alleen postkantoren). Boekwinkels en kiosken waar ze kaarten verkopen zijn er in Chennai niet. Kaarten worden daar echt niet gebruikt. Ik heb nu met hun afgesproken, dat ze als er iemand tussen 10.00 en 14.00 uur in de gelegenheid is om onder werktijd een kaart te sturen, dat ze mij dat dan laten weten, en dan zie je de kaart wel komen. Dat kan dus nog even duren. Ik zal hun regelmatig een herinnering sturen.’

Lezing in het Historisch Museum De Bevelanden

Als het gezellig is gaat de tijd veel te snel en zo’n dag was het vandaag in het Historisch Museum De Bevelanden waar ik een lezing gaf over mijn nieuwe boek voor leden van de vereniging Merkwaardig. Aandachtig werd er een uur en een kwartier naar mijn verhaal geluisterd. Alle bezoekers waren zeer geïnteresseerd. Op 28 september 2013 geef ik wederom een lezing voor de leden van de vereniging Merkwaardig. Hiervoor zijn nog enkele plaatsen beschikbaar.


Tot en met 3 november 2013 is in het Historisch Museum De Bevelanden de expositie Antieke Noord-Hollandse merklappen te zien. Circa 40 antieke merklappen zijn te bewonderen in de merklappengang uit de collectie van Aafke Buurs. Houd je van merklappen dan is een bezoek aan Goes zeer aan te raden. Aafke heeft juweeltjes van merk- en stoplappen uit haar verzameling tevoorschijn gehaald. Op de foto zie je een weesmeisje en -jongen uit het Burgerweeshuis Amsterdam die geborduurd staan op een merklap uit 1751. De broek van de jongen had in die tijd de kleur blauw.


Tot en met 15 augustus 2013 kun je de zomerexpositie MERKwaardige LAPpen in de Grote of Maria Magdalenakerk, met onder andere de jaarlappen van de vereniging Merkwaardig, de langste merklap ‘Door Ons Gedaen’ en de langste jeugdmerklap ter wereld bekijken. Tot nu toe zijn er al 10.000 mensen de kerk ingelopen voor al dit fraaie handwerk.


Vanavond op de terugweg naar huis kwamen we bij IKEA in Breda terecht om een hapje te eten. Het grote restaurant zat nagenoeg vol, maar na wat rond dwarrelen vonden we een tafeltje dat vrij was. Op korte afstand van mij zat een aardige dame die mij op een gegeven moment op mijn schouder tikte. ‘Mag ik iets vragen, ben jij Berthi?’ Goh, met enige verbazing vroeg ik haar hoe ze mij kende. Dat bleek van mijn blog en Merkwaardig te zijn. Ze was verrast om mij in Breda te treffen. Zo volgde onverwachts nog een gezellig praatje als afsluiting van deze mooie zaterdag.

‘Merk- en stoplappen uit het Burgerweeshuis Amsterdam’ in Borduurblad 57


WAUW, wat een prachtig artikel in Borduurblad 57 over mijn boek Merk- en stoplappen uit het Burgerweeshuis Amsterdam. Prachtig vormgegeven en dan ook nog eens die geweldige puzzel die helemaal gericht is op mijn nieuwe boek. Dan niet te vergeten het schitterende merklapje dat Loes de Kleuver op patroon heeft gezet. Loes heeft van de motieven die afkomstig zijn van oude merklappen uit mijn collectie een totaal nieuw merklapje samengesteld. Dus van oud naar nieuw! Het is een prachtig en charmant merklapje geworden. Leuk detail: Loes vond dat de kroon niet mocht ontbreken op dit merklapje met als symbolische betekenis de kroon op al mijn werk. Hartverwarmend is dit!

Ik ben lyrisch over het nieuwe merklapontwerp en zou het liefste direct beginnen met borduren, maar… de tijd speelt mij parten. Gelukkig kwam een zeer enthousiaste en gedreven borduurster bij mij die het merklapje graag wilde borduren en nu kan ik binnenkort al laten zien hoe het nieuwe ontwerp er geborduurd uitziet!

Verpleegstersknopen


Bij de schorten met de lange banden voor de verpleegsters en apothekersassistenten, zoals te zien is op foto’s bij het logje Ziekenhuis De Weezenlanden, hoorden losse knopen. Op bovenstaande foto zie je voorbeelden van verpleegstersknopen. De kleine knoopjes waren voor de ‘papieren petten’. Een papieren kapje werd een pet genoemd, een sluier was van stof. Het werd niet getolereerd als je een ander knoopje qua kleur of vorm in je pet had.

De verpleegsterknopen werden ook gebruikt voor slopen, zoals je hier kunt zien. In Museum Vlaardingen bevindt zich in het depot een boetsterschort (1920-1950) die met verpleegstersknopen werd vastgemaakt.

Textielpost – Wienhausen


RiavD: ‘Wij zijn een weekje in Celle (10-6-2012) en hebben natuurlijk het merklappenmuseum bezocht. Wat een prachtige verzameling van de fam. Connemann. Inmiddels is alles eigendom van de gemeente Celle. In Wienhausen (circa 15 km) van Celle het nonnenklooster bezocht. Het is toevallig deze week Teppich Woche d.w.z. dat je met gids door het tapijtenmuseum gaat. De tapijten zijn gemaakt in de kloosterstreek. Dat werd ook gedemonstreerd. Geweldig!’

De tapijten zijn gelukkig nog steeds te bewonderen in Wienhausen, helaas moest Das Deutsche Stickmuster-Museum Celle zijn deuren sluiten en binnenkort zijn in Nederland ook de merklappen van Jan Houtman niet meer te bezichtigen. Tot 30 september 2013 heb je nog gelegenheid om naar hofstede de Haemmaeker in Aerdt te gaan. In dit logje krijg je een goede indruk van de merklappen die gemaakt zijn door Jan Houtman.

Afbeelding op de textielkaart: Thomas Teppich circa 1830.

Mijn ‘historische’ wasmachine


Mijn ‘historische’ wasmachine heeft het afgelopen zondag begeven. De halfautomaat – wie kent hem niet… – vond dat het genoeg was geweest. Na zo’n 25 jaar de enorme hoeveelheid luiers, jeans, sportkleding, vrijetijdskleding etc. gewassen te hebben, was mijn wasmachine het zat. Hij hield er ineens mee op. Dus ben ik gelijk via de moderne manier op zoek gegaan naar een degelijke nieuwe en nu draait al de was van de berg vakantiekleding van Thijmen.

Ziekenhuis De Weezenlanden


Zo’n tien jaar geleden vond de fusie plaats tussen het ziekenhuis De Weezenlanden en het Sophia Ziekenhuis in Zwolle. Zij gingen verder onder de naam Isala Klinieken. Sinds afgelopen vrijdag vinden beide ziekenhuizen hun huisvesting in één groot pand en de naam is vanaf nu Isala. Van de nieuwbouw van dit ziekenhuis zijn veel foto’s te bekijken op de website van Frans Paalman. Maar ik ga vandaag met je terug in de tijd en wel naar het ziekenhuis De Weezenlanden. Kijk en zie het verschil met de huidige tijd. Er is ontzettend veel veranderd in een relatief korte periode, zowel aan de kleding van de verpleegkundigen als de inrichting van het ziekenhuis en de materialen. De foto’s dateren van de jaren zestig en zeventig uit de vorige eeuw. Meer informatie is te vinden bij het Historisch Centrum Overijssel.


Keuken en kantoor ineen.



De apotheek.


De kinderafdeling.


OK-verpleegkundigen.




Het laboratorium.


Spoelkeuken en Sterilisatie – Apotheek.


De zaal.


De gang naar de grote keuken.


In Zetten was het Nationaal Museum voor de verpleging en Verzorging. Het museum toonde de geschiedenis en ontwikkeling van de verpleegkunde vanaf 1850. Het museum gaf met diverse tentoonstellingen onder andere een beeld van de veranderende rol van de verzorgende beroepen door de revolutionaire ontwikkeling van de geneeskunde. Het museum was onderdeel van het Florence Nightingale Instituut, een kenniscentrum over de ontwikkeling van de verpleegkunde in de afgelopen eeuwen, maar vanaf medio 2012 is het museum gesloten. Men gaat nu verder als een virtueel museum dat vanaf 2014 beschikbaar is.