Max Liebermann aan zee

Geen plek in Nederland toont de opkomst van het fenomeen vrije tijd zo zonneklaar als Scheveningen. Liebermann bezoekt dit vissersdorp al in 1871, maar schildert dan nog niet de zee. Rond 1890 kijkt hij met andere ogen naar de kustplaats, die een mondain karakter heeft gekregen. Regelmatig plant Liebermann zijn schildersezel in het zand, tussen baders en spelende kinderen.

In Scheveningen verblijft Liebermann altijd bij zijn vriend Jozef Israëls in het Oranjehotel. Daar bouwt hij ook een band op met Israëls’ zoon Isaac. Samen schilderen zij ruiters te paard en kinderen die ezeltje rijden. Maar de toenemende drukte wordt Liebermann op een bepaald moment te veel. Wanneer het strand van Scheveningen zwart ziet van de mensen verlegt hij zijn blik naar de stillere kusten van Noordwijk en Katwijk.

In 1914 heeft Liebermann zijn hotel in Noordwijk al geboekt, als plots de Eerste Wereldoorlog uitbreekt. De kunstenaar zal nooit meer terugkeren naar zijn geliefde Nederland.

Tekst: Gemeentemuseum Den Haag


Max Liebermann, Strand bij Noordwijk, 1908.


Max Liebermann, Op het strand, 1899.


Max Liebermann, Op het strand in Noordwijk, 1908.

De expositie Max Liebermann – een zomers impressionist is tot en met 24 juni 2018 te zien in het Gemeentemuseum Den Haag.

Liebermann – De zee van meneer Max


Max Liebermann woonde in Duitsland, maar kwam zomers graag naar Nederland om te schilderen. In 1876 diende Liebermann een verzoek in bij de regenten van het Burgerweeshuis Amsterdam om een schets te mogen maken. Hij kreeg toestemming wat uitzonderlijk was voor die tijd. Het schilderij Rustpauze in het Amsterdamse Weeshuis, nu te zien op de expositie Max Liebermann – een zomers impressionist, vormt een hoogtepunt in zijn oeuvre. Een goede reden om de burgerweesmeisjes van Amsterdam samen met Max Liebermann de hoofdrol te geven in het nieuwe deel Liebermann – De zee van meneer Max in de serie kunstprentenboeken, een serie geïllustreerde jeugdboeken die uitgegeven worden door Leopold in samenwerking met het Gemeentemuseum Den Haag.


De auteur Koos Meinderts geeft het burgerweesmeisje Martha het woord. Zij vertelt aan meneer Max dat haar moeder gestorven is aan de tering, of haar vader nog leeft weet ze niet: ‘hij is vertrokken naar zee’, die ze nog nooit heeft gezien. Meneer Max besluit Martha en nog een paar andere weesmeisjes een dagje mee te nemen naar het strand. Terwijl meneer Max schetsen maakt op het strand, rennen de meisjes naar de zee. Martha tilt haar rok een eindje op en stapt het water in. Op de terugweg naar het weeshuis komen ze langs een theetuin waar de meisjes limonade krijgen van meneer Max. ’s Avonds in haar bed denkt Martha terug aan de zee die zo mooi en groot is. En meneer Max schrijft ’s avonds een brief aan zijn vrouw in Berlijn en vertelt haar over de weesmeisjes en de schetsen die hij heeft gemaakt; van de duinen, het strand en de zee.


Koos Meinderts brengt de burgerweesmeisjes samen met Max Liebermann tot leven. Zo leert de jonge lezer dat een schilder eerst schetsen maakt voordat hij aan het schilderij begint, dat de weesmeisjes allemaal dezelfde kleding droegen en geen eigen slaapkamer hadden maar op een slaapzaal sliepen. Het verhaal wordt versterkt door de fraaie illustraties van Annette Fienieg. Bovendien zitten in deze tekeningen nog veel meer verhalen verscholen. Op een hedendaagse manier wordt een stukje geschiedenis helder en mooi in beeld gebracht!


Op de tentoonstelling Max Liebermann – een zomers impressionist in het Gemeentemuseum Den Haag zijn alle originele illustraties uit het kunstprentenboek te zien.

De foto’s van de illustraties maakte ik in het Gemeentemuseum Den Haag.

Liebermann – De zee van meneer Max wordt uitgegeven door Leopold in samenwerking met het Gemeentemuseum Den Haag. Het prentenboek telt 32 pagina’s, ISBN 978-90-258-7458-2 en is verkrijgbaar voor € 14,99. Hier kun je een fragment uit het prentenboek lezen.

Twee kussende jongens in kruissteek


De passie van oma Miet (85) uit Deurne is borduren. Voor haar kleinzoon wilde ze als cadeautje een borduurwerk maken. Hij heeft een hip huis en valt op jongens, dus wilde zij voor hem een moderne versie maken van het oudhollands kussend paartje. Dat vond zij hoog tijd worden, want verliefd zijn hoort geen grenzen te kennen, zo staat te lezen op Facebook namens oma Miet. Haar kleinzoon heeft de Facebookpagina STIKverliefd in het leven geroepen. Mede hierdoor komen er nu zoveel bestellingen voor een borduurwerkje met een kussend paartje (twee jongens of twee meisjes of stelletjes van verschillende kleuren) binnen dat er een tijdelijke stop is.

Foto: STIKverliefd

Borduren op neteldoek


De neteldoek (kaasdoek, passeerdoek) heeft een afmeting van 62,5 x 49,5 cm en is los geweven met rondom rode ingeweven randen. De samenstelling van de doek is 50% katoen en 50% linnen. Op de passeerdoek borduurde ik met twee draadjes DMC 321 de volgende tekst:

DURCH DIE MANGEL GEDREHT 2018 – GISELA MEYER BERLIN – AUSSTELLUNG ROLLTUCHSAMMLUNG – LUDWIGSFELDE

Deze tekst staat ook te lezen op de flyer.


De mangeldoekenexpositie is te zien tot en met 24 juni 2018 in het Stadt- und Technikmuseum Ludwigsfelde.

Röda Björn


MaaikeW: ‘Dit is wat anders als waaiertaal: een vertaling van deze textielkaart:

Hij: Nou ja, kijk toch eens, nee kijk. Zo glanzend als dat kan zijn, als een spiegel, absoluut! Dat kun je koud zien als magie. Zeker als je wist hoe het er eerst uitzag. Wat is dat, dat je gebruikt hebt? Röda Björn. Nee dat, daar ga ik van glanzen.

Zij: Ja, dat zeg ik ook. Een beter poetsmiddel voor metaal is er nog nooit in de wereld geweest en zal je nooit vinden. En jij denkt het meest aan jezelf, dus moet je het mij niet vragen! Ik reageer rechts met nee. Röda Björn is mijn beste vriend en daarna kom jij!

Mijn indruk van het uniform van de man is een onduidelijke. In eerste instantie dacht ik aan een gesprek tussen postbode en dienstmeid, de postbode heeft dan wel een luxe uniform aan maar het verklaart de amicale toon tussen beide. Een zoekplaatje vooralsnog. Het merk Röda Björn bestond tussen 1925 en 2012 en was een metaal poetsmiddel voor algemeen schoonmaak gebruik op baden, gootstenen en houtwerk.’

Hongerdoeken


Greet van Duijn: ‘Als je mijn Spaanse kaart in je artikel/interview noemt is dat een reden om nog eens een kaart te sturen. Eén van mijn favoriete onderwerpen: Hongerdoeken, deze in combinatie van vierkantjes met filetdoorstop. Favoriet: onderste rij 2e van links: De ark van Noach.’

Afbeelding: Telgter Hungertuch, 1623, Museum Heimathaus Münsterland. Foto: Ufa-Berlin. Ieder vierkantje uit deze hongerdoek is hier op groot formaat te zien.

Op dit blog kwam de hongerdoek al eerder aan bod. Hier en hier kun je er meer over lezen.

Mark Rutte: ‘ … en kantklossen is ook leuk’


MaaikeW: ‘Gisteren (21 maart 2018) konden we stemmen over het referendum. Onze premier Mark Rutte maakte over dat referendum een opmerking “Ja, maar spelshows op tv zijn ook leuk. En kantklossen is ook leuk. Maar uiteindelijk gaat het toch om serieuze dingen”. Het kwam hem op veel kritiek te staan, er werd zelfs geëist dat de premier zich in de Tweede Kamer zou komen verantwoorden door de GroenLinks leider. Mark Rutte zei het gewoon nog een keer: “kantklossen is ook belangrijk.”‘

Afbeelding: Kantkloskussen uit Queyras in de Franse Alpen. Foto: Marcel Kistemaker.


MaaikeW: ‘Na de opmerking in het wekelijkse gesprek met de minister-president door EenVandaag op 16 maart jl. en de daarop volgende kritiek waarbij Mark Rutte “minachting van de kiezer” werd verweten werd tevergeefs verantwoording in de Tweede Kamer geëist. Rutte heeft geen spijt van vergelijken referendum met kantklossen, hij doelde op principe van een raadgevend referendum. Het was een reactie op de journalist die het voor het referendum opnam omdat mensen “het wel leuk vinden: kunnen ze een beetje meepraten.”‘

Afbeelding: Detail schilderij Quiringh van Brekelenkam (17e eeuw); kantklosters aan het werk. Foto: Marcel Kistemaker.