Elke dag een draadje… Borduren in gevangenschap 1940-1945


Tangerang, 5-12-1944. Detail van een zakje geborduurd in Nederlandsch-Indië.

Gisteren was de opening van de expositie Elke dag een draadje… Borduren in gevangenschap 1940-1945. Veel bijzondere borduurwerken zijn tot en met 11 maart 2012 te bezichtigen in het Verzetsmuseum Amsterdam. Ook borduurwerken waar ik over schrijf in de speciale uitgave 60 jaar bevrijding van Handwerken zonder Grenzen april-mei 2005, zoals de drie borduurwerken van Titia Gorter en de geborduurde boerenzakdoek van haar die door vrijgelaten celgenoten de gevangenis (Oranje Hotel) zijn uitgesmokkeld. Verder ook zakdoeken die geborduurd zijn in Kamp Vught, de borduurlap van Jan Kreeuwen en het borduurwerk van Gisela Söhnlein. Afgelopen woensdag zag je Gisela in de reportage Borduren uitlaapklep voor vrouwen in gevangenschap die EenVandaag uitzond. Ook in de interneringskampen in Nederlandsch-Indië werd massaal geborduurd. Het was een uitlaatklep, bood houvast en het gaf kleur aan het grauwe bestaan.


Boekenlegger gemaakt door Aukje Wagemaker, gemaakt in de gevangenis van Scheveningen. De koude douches en primitieve toiletemmer zijn met humor ‘Scheveningen-Bad’ en ‘Intiem hoekje’ genoemd. ‘Kracht naar kruis’ slaat op het geloof dat in gevangenschap hoop gaf.


Borduurwerk gemaakt door Aukje Wagemaker dat naast gevangenistaferelen ook uitingen van Oranjegezindheid laat zien zoals ‘O.Z.O’ wat betekent Oranje zal overwinnen.


Detail van het borduurwerk van Aukje Wagemaker.


Twee details van het borduurwerk dat gemaakt is door E. van Laar-Droste voor de 34ste verjaardag van Co Aalders, Soerakarta. De ziekenzorg was in de laatste jaren van de oorlog een burgerkamp. Het borduurwerk is een hommage aan Co Aalders. Zij was als verpleegster de enige in het kamp met medische kennis.


In deze log lees je meer over de expositie.

22 reacties op “Elke dag een draadje… Borduren in gevangenschap 1940-1945

  1. Een Vandaag had er deze week een reportage over. Ik schreef er al over op mijn blog. Indrukwekkend, zeker het verhaal dat de vrouwen de naald verborgen onder het eelt in de muis van hun hand!!!

  2. Woensdagavond de reportage op T.V. gezien.Nu nog een dagje A’dam plannen.

  3. Gisteravond toch even de Moesson ( Het Indisch maandblad ) erbij gehaald . Hoewel ze er al eerder aandacht aan schonken werd er in het laatste nummer Juni 2011 weer een berichtje met enkele foto,s geplaatst .
    Ik was erg onder de indruk van het geborduurde kookboek : Kamprecepten .
    En een tafelkleed , dat ik nog beter wilde bekijken met de loup .
    Zover ben ik niet gekomen , ook niet even de web-site nog weer eens opzoeken .
    Het is allemaal fijntjes geborduurd .
    Beide onderwerpen hebben met eten te maken , het praten en fantaseren er over en geloven dat het allemaal eens terug zal komen , heeft de mensen op de been gehouden .
    Als ik nog eens goed probeer te kijken is er op het tafelkleed een rij feestende kinderen afgebeeld met vlaggetjes en lampionnetjes . Allemaal herinneringen en dromen dromen over de toekomst .

  4. @lheurebleue, nee, nee, dit is geen truc!:-)
    Matthijs had gisteren een update van de browser geïnstalleerd, maar weblog kan hier niet mee overweg. We gaan terug naar het oude zodat ik dadelijk de log kan schrijven en plaatsen!

  5. Regelmatig verzucht ik: elke vernieuwing is nog geen verbetering. Succes met deze hobbel, Berthi!
    “Elke dag een draadje” is een expositie die we allemaal moeten zien. Al was het maar om de moed en het doorzettingsvermogen van de vrouwen in kampen
    (van toen en nu) te respecteren.

  6. @Birgitte, tijdens de opening was er een interview met twee dames die in gevangenschap hebben geborduurd waarbij een vrouw vertelde dat zij de naald verstopte onder het eelt van haar hand.
    @Gerrie, op de tentoonstelling ligt een geborduurd boekje met kamprecepten, wellicht het exemplaar dat afgebeeld staat in de Moesson. Een geborduurd tafelkleed wordt geprojecteerd op een scherm.
    Eten hield je op de been. Er is een boek over verschenen:
    http://berthi.web-log.nl/berthi/2007/08/de_smaak_van_ve.html
    @mieke s, heel goed!
    @Saskia, Matthijs heeft inmiddels alles in oude staat teruggebracht! Het werkt weer!
    @yvonnep, zeker doen!

  7. Ondanks de tegenslag van het plaatsen heb je er toch weer een duidelijk beeld en uitleg van kunnen geven !
    Dankjewel voor zoveel moeite !

  8. Ja, ik heb de uitzending ook gezien.
    En grappig: hoewel ik je dus helemaal niet ken, moest ik toch even aan je denken:-)
    Fijne Pinksteren!
    Janny

  9. Gelukkig is deze tentoonstelling nog langer…want ik zit nu in een heel andere hoek…wie weet van de zomer even naar Amsterdam.
    deze week Museum de Meestoof in St.Annaland bezocht, de andere dag naar Goes “Museum de Bevelanden” zo leuk al die theedoeken op een rij en dan volgende week de Kant tentoonstelling, nog maar even gaan, k”zit toch in de buurt.
    Vrijdagmiddag Fruit Museum Kapelle Biezelinge aan de Annie M.G.Schmithsingel gedaan.Heel mooi al die Fruit Quilts.
    Tussen de bedrijven nog een poosje in de zon zitten borduren. Leve de vakantie. !!

  10. @Gerrie, deze log stond in mijn planning en dan moet ik die er ook komen!
    @Janny, grappig!:-)
    @Lies Huizer, je hebt bijna een jaar de tijd om naar Amsterdam te gaan!:-)
    Geniet nu maar eerst van een welverdiende vakantie!

  11. Wat zijn wij dan toch vreselijk verwend met onze grote voorraad materialen.
    Om in die tijd zulke mooie borduurwerken te kunnen maken en dan nog de spanning wat gaat er allemaal gebeuren.
    Prachtig dat er nog zoveel bewaard is gebleven.

  12. Dit mag ik natuurlijk niet missen, ik ga zeker een keer op bezoek in het museum.
    Dank voor de link naar EenVandaag. Ik had het nog niet gezien!

  13. bijzonder…..
    Fijn dat je dit laat weten zodat ik kan gaan kijken.

  14. I was and am captivated by needlework that was done under extraordinary and stressful situations. Thanks bringing this exhibition to my attention. I will not be able to travel from the states to view it and hopefully can find a catalog.
    Dee Ragsdale
    USA

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *