Textielpost – Zuid-Afrika

In deze log laat Hilly ons textiel zien dat zij tegenkwam tijdens haar reis door Zuid-Afrika. Textielpost vond ze ook, waar ik erg blij mee ben.


Hilly: ‘We hebben genoten van onze tocht door Zuid-Afrika. Heel veel dieren gezien (met onder andere een “game-drive”), prachtige natuur en zo min mogelijk steden/toeristische plekken. Toch een textielkaart gevonden voor jou. Dus bij deze.’

Hoewel de oorsprong van de Zuid-Afrikaanse Ndebele in mysterie is gehuld, zijn ze aangewezen als een van de Nguni stammen. De Nguni stammen vertegenwoordigen bijna tweederde van Zuid-Afrika. Ze kunnen worden onderverdeeld in vier verschillende groepen: het Centraal Nguni (de Zulu-sprekende volkeren), de Zuidelijke Nguni (de Xhosa-sprekende volkeren), de Swazi mensen uit Swaziland en aangrenzende gebieden en de Ndebele bevolking van de noordelijke provincie en Mpumalanga.

De twee Ndebele groepen waren niet alleen geografisch, maar ook door verschillen in hun talen en culturen van elkaar gescheiden. De Ndebele van de noordelijke provincie bestaat hoofdzakelijk uit de BagaLanga en de BagaSeleka stammen, die in grote lijnen, de taal en de cultuur van hun Sotho buren heeft.

Van de geschiedenis van de Ndebele mensen is het volgende verhaal bekend. Hun eerste herkenbare leider was Mafana. Zijn opvolger was Mhlanga die een zoon had, genaamd Musi, die begin 1600 besloot om zich af te scheiden van zijn neven om zich te vestigen in de heuvels van Gauteng in de buurt waar de hoofdstad Pretoria is gelegen. Na de dood van de leider Musi, kregen zijn twee zonen ruzie over het hoofdschap en de stam werd verdeeld in twee groepen: de Manala en de Ndzundza. De Manala bleef in het noorden, terwijl de Ndzundza, ook wel bekend als de Zuid-Ndebele, naar het oosten en het zuiden reisde. Beide groepen bleven duidelijk Ndebele.

Ndebele-vrouwen zijn traditioneel versierd met een verscheidenheid aan sieraden en elk sieraad symboliseert de status in de maatschappij. Na het huwelijk worden de jurken steeds spectaculairder. In vroegere tijden, zou de Ndebele vrouw koper en messing ringen hebben gedragen om haar armen, benen en nek, als symbool van haar band en trouw aan haar man, nadat haar huis werd gebouwd. Hoe rijker de man, hoe meer ringen. De vrouw zou alleen na de dood van haar man de ringen verwijderen. Getrouwde vrouwen droegen ook een vijfvingerige schort (ijogolo) en een huwelijksdeken die versierd was met kralen. Ze droeg altijd een zekere vorm van hoofdbedekking als respect voor haar man. Deze varieerde van een eenvoudige kralen haarband tot een gebreide muts met kralen hoofdtooien (amacubi).

Jongens liepen vaak naakt rond, de meisjes droegen vanaf jonge leeftijd schorten of rokken van kralen die ze om konden wikkelen. Voor rituelen en ceremonies waren de Ndebele mannen versierd met sieraden die gemaakt werden door hun vrouwen.

Het kralenwerk is ingewikkeld en tijdrovend en vereist veel handigheid en een goed gezichtsvermogen. Tegenwoordig zijn veel projecten met betrekking op de productie van deze artikelen voor de verkoop aan het publiek.

12 reacties op “Textielpost – Zuid-Afrika

  1. Hilly jullie moeten genoten hebben van de reis. Wat een boeiende cultuur hebben ze daar. Zou de gebreide muts iets zijn wat ze overgenomen hebben andere culturen of hoort breien net als bij onze cultuur.

  2. weer een heerlijk reisverhaal en wat een stukje geschiedenis!!mooie fotos op de kaart , dank aan Berthu en Hilly of andersom basje

  3. Fascinerend verhaal.
    Wat zijn er toch veel mooie dingen in onze wereld…(en ook onverdraagzaamheid, vooral over wie de baas mag zijn!)

  4. We beleven hier veel afwisseling en dat zal de meesten deugd doen .
    Het loopt lekker met de textielpost .
    Je bent heerlijk opvakantie , volop genieten en dan vooral niet vergeten een textielkaart naar Berthi te sturen .
    Het vinden van een echte textielkaart is af en toe best lastig hebben we al horen vertellen . De kaart had ik al bekeken ergens in de vroege uurtjes .
    Het eerste wat mij opviel de dik ingepakte benen , het lijken wel beenwarmers .
    Zittend in de zon toch met warme omslagdoeken wel allemaal in mooie kleuren . En het kralenwerk dat is natuurlijk heel fijntjes met mooie motieven . De kralenschortjes zijn zo te zien . En zwaar zal dat ook zijn , wat een kraaltjes zijn er niet voor gebruikt .
    Met het uitgebreide verhaal hierbij , kun je hier weer met veel genoegen langs komen en hebben we toch een tripje meegemaakt .
    Het verhaal van de boomhut daar moet ik ook nog wel eens aan denken .
    En wat heerlijk wanneer je er over kunt vertellen , niet alle mensen komen met verhalen thuis . Het schijnt dat hun vakantie beleving onderweg zoek is geraakt !
    Met dank aan Hilly en Berthi !

  5. En hun geometrische muurschilderingen zijn ook al zo mooi! Je ziet er op de kaart van Hilly een beetje van. Ik heb ergens een artikel liggen van een Ndebele prinses die hiet in Europa (in een museum?) wanden aan het beschilderen was. Zo mooi met van die heldere kleuren! Het artikel heb ik bewaard om er nog eens ooit iets mee te doen in textiel. Borduurpatroon? Patchwork? Nog steeds niks van gekomen. Maar wat in het vat zit, … Dit blogje heeft het weer even onder het (hersen-)stof uit gehaald. Waarvoor dank!

  6. Wat heeft Hilly een mooie reis gemaakt. Als je deze kleding ziet, wat zijn wij dan sober gekleed met onze spijkerbroek en trui.

  7. @lheurebleue, de toeristen hebben wel veel geld over voor een reis, maar voor een bijzonder kralenwerk waar uren, uren werk in zit niet. Jammer!
    @ine, ja, diepe zucht…
    @Gerrie, ik geniet enorm van de textielpost. Je staat versteld van de diversiteit aan textiel/handwerk dat over de hele wereld te vinden is. Elke dag hebben we zelf al met textiel te maken waar we eigenlijk te weinig bij stilstaan.
    Het kralenwerk is fascinerend, maar wat zal het zwaar zijn om te dragen. De ingepakte benen was mij ook al opgevallen.
    @Saskia, waar een blogje al niet goed voor is!:-)
    @elma, hoe kijken de Ndebele mensen tegen onze kleding aan? Daar ben ik best benieuwd naar. Misschien vinden zij ons wel bijzonder, apart of wellicht gek gekleed?

  8. @basje : alle eer voor Berthi hoor ,die heeft al deze info bij elkaar gezocht.
    Ik heb deze mensen niet eens ontmoet eerlijk gezegd ,maar wilde gewoon perse een textielkaart voor Berthi uit dit bijzondere land en dit is wat ik vond.
    ..en da’s alles

  9. Het ziet er zo mooi kleurrijk en apart uit. Ik heb zin om meteen verder te kijken. Textielpost is elke keer weer verrassend.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *