Featured

Welkom op mijn weblog

Een duik in het fotoalbum leverde deze foto van mij op. Het is een foto van een paar jaartjes geleden. Een lach kon er toen niet van af. Zelfs een koekjestrommel kon me niet verleiden om een glimlach tevoorschijn te toveren.
Maar ach, het is toch een aardige foto met een verhaaltje. En ja, van verhalen daar houd ik van!

Ik draag een gebreid wollen jurkje, blauw met witte stippen.

Cas Oorthuys – Op het netvlies


Tot en met 22 september 2019 is in het Limburgs Museum de overzichtstentoonstelling van fotograaf Cas Oorthuys (1908-1975) te zien. Een aanrader! Cas Oorthuys heeft veel foto’s van klederdrachten gemaakt, enkele hiervan zijn te zien in het Limburgs Museum.

Cas Oorthuys richtte zijn camera op de mens en zijn omgeving. Hij behoorde tot een generatie documentaire fotografen die met een positieve blik op de mens wilde bijdragen aan een betere wereld. De foto’s van Cas Oorthuys zijn esthetisch, warm, optimistisch en in een tijdloze, grafisch sterke vorm.

Cas Oorthuys legde de grote historische gebeurtenissen van de twintigste eeuw vast. Daaronder waren de economische crisis begin jaren dertig, de Tweede Wereldoorlog en de Duitse bezetting, de strijd van Nederlands-Indië om onafhankelijkheid, de wederopbouw en de Koude Oorlog. Hij kreeg de reputatie van ‘wederopbouwfotograaf’ en maakte tientallen boeken over het herrijzende Nederland. Enige internationale bekendheid verwierf hij met de foto- en reispockets die hij tijdens reizen door Europa voor Uitgeverij Contact maakte.

Zijn werk werd beïnvloed door stilistische invloeden van de Nieuwe Fotografie – diagonale composities en scherpe en heldere weergave van het onderwerp. Altijd in zwart-wit, ‘want dat waren de kleuren van mijn generatie’, zoals hij het zelf ooit kernachtig uitdrukte.

Bij zijn overlijden in 1975 liet Cas Oorthuys een archief na van circa een half miljoen beelden, dat nu wordt beheerd door het Nederlands Fotomuseum.

Rijgster


Jannetje (Zus) de Pon-Castelijns.

Bij boekhandel Van Piere raakte ik aan de praat met Jannetje (Zus) de Pon-Castelijns. De kwieke 91-jarige dame vertelde een boeiend verhaal over de periode dat zij als rijgster (inrijgster, kamrijgster) in de rijgerei werkte bij Baekers & Raijmakers in Eindhoven. Haar oudere zus werkte al in deze textielfabriek waardoor het voor de hand lag dat Jannetje na de lagere school eveneens daar zou gaan werken. In 1942 begon zij op 14-jarige leeftijd bij Baekers & Raijmakers waar zij zou blijven tot aan haar trouwen in 1953. Jannetje vond het ontzettend jammer om te stoppen met haar werk als rijgster, ze had veel liever doorgewerkt. Ze werkte met plezier, mede door de gezellige sfeer bij Baekers & Raijmakers.

Op klompschoenen liep Jannetje vanuit Gestel naar de Steenstraat in Woensel waar de textielfabriek stond. Ze liep hard, ze voelde zich altijd opgejaagd. Het was elke dag zeker een halfuur heen- en een halfuur teruglopen. Ze moest vroeg opstaan zodat ze om acht uur op haar werk kon zijn. Jannetje werkte tot vijf uur waarbij ze ’s middags een halfuur pauze kreeg om haar boterham op te eten. Op zaterdagochtend was de werktijd van acht tot twaalf uur. Tijdens de werkzaamheden mocht er niet gepraat worden, je moest je aandacht houden bij het tellen van de draden. Er mochten immers geen fouten gemaakt worden. Jannetje moest bijvoorbeeld twintig witte draden, vervolgens twintig blauwe draden etc. tellen voor de markies die geweven zou worden. In de periode dat Jannetje in de rijgerei werkte, waren er acht tot tien rijgsters en circa negentig wevers in dienst. Natuurlijk kon Jannetje me ook vertellen wat zij verdiende: vier gulden per week!

Een rijgster is een persoon die het werk van het inrijgen van de weefkam/rietkam verricht. Zij doet dus het voorbereidend werk voor de wever. E. Dijkmeijer beschrijft in Textielwarenkennis het inrijgen als volgt: ‘Het rijgen geschiedt met behulp van een doorhaalhaakje, dat men gemakkelijk door de oogjes van de hevels kan steken. Bij de binding “plat” rijgt men de oneven draden op de ene schaft en de even draden op de andere schaft en wel zodanig, dat de draden in de volgrode, waarin ze op de boom liggen, genomen worden.


Het rijgen van de kettingdraden door de hevelogen. Foto afkomstig uit het boek Textielwarenkennis van E. Dijkmeijer.

Het ene meisje geeft de draden één voor één aan (draad 1, 2, 3, 4, 5, enz.), het andere meisje haalt met behulp van het haakje de aangereikte draden door de hevelogen van de desbetreffende schaften. Er zijn gecompliceerde bindingen, waardoor het rijgen van de draden door de hevels zeer verschillend kan zijn. Bij het gebruik van b.v. 16 schaften kan het rijgen regelmatig zijn, d.w.z. de 1e draad komt door de 1e schaft, de 2e draad komt door de 2e schaft, de 3e draad door de 3e schaft, enz. De 17e draad weer door de 1e schaft. Maar ook kan het rijgen, in verband met de binding, zeer onregelmatig geschieden. Zo kunnen b.v. de opvolgende draden door de schaften 1, 3, 8, 12, 14, 16, 13, 2, 6, 7, 4, 5, 9, 10, 11, 15 gehaald moeten worden. Het kan in zo’n geval gemakkelijk gebeuren, dat de doorhaler zich vergist. Wanneer dit niet gecontroleerd en verbeterd wordt, ziet men het naderhand in het weefsel; men spreekt dan van een rijgfout.’

Ervaarde Jannetje in 1942 dreigingsgevaar toen zij begon met haar werk in de textielfabriek? Totaal niet, vertelde ze. Thuis werd er nooit over de oorlog gesproken. Als het luchtalarm afging, moest iedereen de kelder in; de aardappelbak in. Was Jannetje in de textielfabriek tijdens een luchtalarm dan ging iedereen naar buiten. Men deed er niet moeilijk over, het was gewoon zo. Slechts één keer is er in het gezin over de oorlog gesproken en wel toen Rotterdam was gebombardeerd omdat een neef was omgekomen.

Peter Lindbergh – A Different Vision on Fashion Photography


De expositie Peter Lindbergh – A Different Vision on Fashion Photography was te zien van 16 september 2016 tot en met 12 februari 2017 in de Kunsthal in Rotterdam. Na aanleiding van het bericht dat ik gisteren plaatste laat ik alsnog enkele foto’s van de tentoonstelling zien.


Eén van de aantekeningenboeken van Peter Lindbergh.


In 1988, tien jaar nadat hij uit Düsseldorf vertrok om zijn carrière als fotograaf in Parijs voor te zetten, oogstte Lindbergh internationaal succes met werk waarmee hij de carrières van een nieuwe generatie modellen lanceerde. Een van de foto’s, waarop de modellen allemaal een wit overhemd aanhebben, werd door opdrachtgever Vogue aanvankelijk afgewezen omdat het beeld niet aansloot bij de visie van het tijdschrift in die tijd. Lindbergh was echter niet geïnteresseerd in de overdreven gestylede vrouwen uit de Vogue van die jaren en gaf de voorkeur aan het portretteren van sterke, onafhankelijke vrouwen. Zijn verrassende foto’s veroorzaakten een schok en stonden in schril contrast met wat er op dat moment in de modefotografie gaande was. Een jaar later fotografeerde Lindbergh een groep jonge modellen voor het eerst samen – Linda Evangelista, Christy Turlington, Tatjana Patitz, Naomi Campbell en Cindy Crawford – voor de legendarische cover van het januarinummer van British Vogue in 1990.

De foto toont een nieuwe interpretatie van de vrouw ná de jaren 1980, en biedt amper aandacht aan de kleding vanuit de overtuiging: ‘Als je de mode en de trucjes weghaalt, kun je de werkelijke persoon zien. Het gebruik van zwart-wit fotografie is heel belangrijk geweest bij de creatie van de supermodellen, omdat het de persoonlijkheid duidelijker naar voren brengt. In kleur zou het er uiteindelijk hebben uitgezien als een cosmeticareclame.’



Paspoort van Peter Lindbergh.


Een overzicht van één van de zalen.

Modefotograaf Peter Lindbergh overleden


Modefotograaf Peter Lindbergh is 3 september 2019 op 74-jarige leeftijd overleden. Hij laat zijn vrouw Petra, eerste vrouw Astrid en vier kinderen Benjamin, Jérémy, Simon, Joseph en zeven kleinkinderen achter. Er is vooralsnog niets bekend over de doodsoorzaak.

Peter Lindbergh werd op 23 november 1944 geboren in Lissa (thans het Poolse Leszno) en bracht zijn jeugd door in Duisburg. Als tiener werkte hij als etaleur voor de warenhuizen Karstadt en Horten in Duisburg. Begin jaren zestig verhuisde hij naar Luzern en maanden later naar Berlijn waar hij zich inschreef aan de Academie voor Schone Kunsten. Hij ging naar Arles, ooit de woonplaats van zijn idool Vincent van Gogh. Na enkele maanden in Arles ging hij door naar Spanje en Marokko, een reis die hem twee jaar kostte. Terug in Duitsland studeerde hij abstracte kunst aan de Kunstacademie in Krefeld. Na zijn verhuizing naar Düsseldorf in 1971 richtte hij zijn aandacht op fotografie en assisteerde hij twee jaar lang de Duitse fotograaf Hans Lux, voordat hij in 1973 zijn eigen studio opende. Hij werd bekend en kwam bij het tijdschrift Stern waar hij een collega werd van Helmut Newton en Guy Bourdin. In 1978 verhuisde hij naar Parijs waar hij furore maakte als modefotograaf.

Peter Lindbergh maakte alleen zwart-wit foto’s. Hij wilde de modellen realistisch en niet geretoucheerd afbeelden. Hij was fel tegen het oppoetsen van foto’s: ‘Er zijn een heleboel zaken die vrouwen door de modefotografie wordt aangedaan waar ik het niet mee eens ben. Zo is er de vernietigende religie van absolute perfectie en jeugd, als de belangrijkste handvatten om vrouwen mee te definiëren. Ik denk dat het heden ten dage onacceptabel is dat schoonheid wordt bepaald door commerciële belangen of wordt gebaseerd op uitgebreide photoshopbewerkingen.’

In 2016-2017 was in de Kunsthal in Rotterdam de tentoonstelling Peter Lindbergh – A Different Vision on Fashion Photography. In het bericht van 22 februari 2017 schrijf ik: ‘De expositie over Peter Lindbergh in de Kunsthal in Rotterdam maakte veel meer indruk op mij. Overigens is Peter Lindbergh ook nog eens een ontzettend vriendelijke man. Misschien moet ik er nog eens een logje over maken want ik heb diverse foto’s gemaakt van deze tentoonstelling én de boekpresentatie.’ Tja, en daar is het tot vandaag niet van gekomen.



Peter Lindbergh was niet alleen naar de Kunsthal gekomen, hij had zijn kapper en een aantal modellen meegenomen die allemaal een handtekening hebben gezet in het boek.

Morgen zal ik eindelijk enkele foto’s laten zien van de expositie Peter Lindbergh – A Different Vision on Fashion Photography die in 2016-2017 in de Kunsthal in Rotterdam was.

Naai-attributen


MaaikeW: ‘Ik weet nog dat je schreef dat de privé-verzamelaar waar ik ben geweest een uitgebreide en mooie collectie moest hebben. Dat was geen woord teveel! Wat ik niet had verwacht was een mooie collectie met kleine naaldhoudertjes, naaldenboekjes en dergelijke, netjes achter glas bewaard, veilig voor stof en vuiligheid behoed. Ik heb echt heerlijk staan kijken naar al die oude kleine naai-attributen waar van sommige echt heel oud en ook heel erg klein waren. Zelfs een heel klein borduurwerkje voor in een poppenhuis was aanwezig. Haar zus was een meester in het vinden van de kleine naaldattributen, vertelde de verzamelaar en dat bleek. Zelfs een Whitman’s sampler blikje waar vroeger (slechte kwaliteit) chocolaatjes in werden verkocht was aanwezig.’

Schoolmerklapjes


MaaikeW: ‘Op deze textielpost louter schoolmerklapjes maar wat ik bij mijn bezoek aan de privé-verzamelaar gezien heb was van een heel andere rangorde al betrof het hetzelfde gebied: merklappen. Ik heb van Vierlanden merklap tot Bristol sampler gezien, van Italiaanse en Spaanse merklappen tot Zweedse, van mourning samplers tot een met ballpoint achterop de ingelijste merklap geschreven verhaal over het korte leven van het meisje wat een schoolmerklap had geborduurd, ik heb gehoord hoe de verzamelaar achter de originele maakplaats is gekomen van een bepaalde merklap maar ook geschiedenis verwerkt gezien in een merklap, mijn bijbelkennis kan ik ook ophalen aan de hand van bijbelfragmenten in merklappen. Een dag om nooit te vergeten.’

Cyanotype


Tineke: ‘Op de voorkant een echte handmade Cyanotype van een kantje (geklost?) uit oma’s oude doos. Mijn eerste stapjes op dit gebied. Al geleerd: kantjes moet je sneller weer uit de zon halen.’

Het is een zeer geslaagd experiment, Tineke. Er is een mooi patroon en ik houd van de kleur blauw! Met borduurwerk heb je de kaart afgemaakt! Top!

La corniche des chapeaux – Marseille


De laatste zomerdag – morgen begint de meteorologische herfst – van 2019 gaat een zeer warme tropische dag worden met veel zon. Voor mij een beetje té warm en té veel zon waardoor ik de schaduw zal opzoeken. In Marseille hebben ze een mooie oplossing bedacht voor een schaduwplek zonder het uitzicht verloren te laten gaan. Langs de boulevard staan banken die je uitnodigingen voor een pauze, maar waar het zeker erg warm zal zijn in de volle zon. Victor Vieillard had de oplossing. Hij bedacht fraaie kleurrijke hoeden en petten waar je onder kunt gaan zitten, zowel overdag als ‘s avonds.